PLC Atölyesi Ücretsiz başla

Kurslar › TIA Portal ile PLC programlama › Ders 5

Ders 5 / 12 · yaklaşık 40 dakika

Adresleme: I, Q, M, DB ve etiket tablosu

I0.0, %MW10, "Motor_Calisiyor"... Bir PLC programı adreslerle konuşur. Bu derste adreslerin nasıl okunduğunu, bellek bitlerini ve etiket tablosunu öğreniyorsun.

Ders videosu · 2:46 · Bu dersin anlatımlı özeti. Anlatım yapay zekâ sesiyle (Edge TTS) üretildi; görseller bu sayfadaki şekillerdir. Altyazı açılıp kapatılabilir.

Kazanımlar

  • I, Q, M ve DB bellek alanlarının ne sakladığını açıklarsın.
  • Bit, bayt, word ve double word adreslerini okur, örtüşmeleri fark edersin.
  • Ara sonuçları bir M bitinde toplayıp programı sadeleştirirsin.
  • Etiket tablosunda anlamlı adlar verirsin.

Bellek alanları

AlanHarf (Almanca)İçerikÖrnek
GirişI (E)Tarama başında okunan giriş görüntüsü%I0.0 Start butonu
ÇıkışQ (A)Tarama sonunda çıkışlara yazılan görüntü%Q0.0 Motor kontaktörü
Bellek (bayrak)M (M)Programın kendi ara bitleri ve sayıları%M0.0 Sistem hazır
Veri bloğuDBAdlı, yapılandırılmış veri: reçeteler, sayaçlar, ayarlar"Ayarlar".Hedef_Adet

Almanca arayüzde giriş E (Eingang), çıkış A (Ausgang) harfiyle gösterilir: E0.0 ile I0.0 aynı adrestir. Bu sitede uluslararası I/Q yazımını kullanıyoruz.

Bit, bayt, word: adres nasıl okunur?

I0.3: giriş alanı, 0 numaralı bayt, o baytın 3 numaralı biti. Bir bayt 8 bittir (0-7), bu yüzden I0.8 diye bir adres yoktur; 7'den sonra I1.0 gelir.

BoyutBitÖrnek adresKapsadığı baytlar
Bit1%M10.0MB10'un 0. biti
Bayt (B)8%MB10MB10
Word (W)16%MW10MB10 ve MB11
Double word (D)32%MD10MB10, MB11, MB12, MB13

Örtüşme tuzağı: MW10 ile MW11 aynı anda kullanılırsa MB11 ikisine de aittir; biri diğerini bozar. Word'leri çift adreslerde ve aralarında boşluk bırakarak kullan: MW10, MW12, MD20, MD24...

PLC etiket tablosu

Programda %I0.1 yerine "Stop" yazmak hem okumayı hem arıza bulmayı kolaylaştırır. TIA Portal'da proje ağacında PLC etiketleri → Varsayılan etiket tablosu açılır; her satıra ad, veri tipi ve adres girilir.

AdVeri tipiAdresAçıklama
StartBool%I0.0Start butonu, NO
StopBool%I0.1Stop butonu, NC kablolu
Kapi_KapaliBool%I0.2Koruma kapısı sınır anahtarı
Sistem_HazirBool%M0.0Çalışma koşulları tamam
MotorBool%Q0.1K1 motor kontaktörü

Adlarda boşluk ve Türkçe karakter yerine alt çizgi ve ASCII harf kullanmak, başka yazılımlarla veri alışverişinde sorunları önler.

Veri blokları (DB)

M alanı küçüktür ve herkes tarafından paylaşılır. Daha düzenli bir program için veriler veri bloklarında tutulur. S7-1200/1500'de varsayılan olan optimize erişimli DB'lerde değişkenlere yalnız adla erişilir ("Ayarlar".Hedef_Adet); mutlak adres yoktur. Fonksiyon bloklarının kendi veri blokları (instance DB) Ders 12'de.

Alıştırma: "Sistem hazır" biti

Bu makinede motorun çalışması için iki koşul var: stop butonu basılı değil (I0.1 = 1) ve koruma kapısı kapalı (I0.2 = 1). İki koşulu her basamakta tekrar yazmak yerine bir bellek bitinde topluyoruz: M0.0 Sistem hazır. Hazır lambası ve motor bu biti kullanıyor, ama M0.0'ı yazan basamak eksik.

  1. + Basamak ile yeni bir basamak ekle. Seri iki kontak koy: I0.1 ve I0.2.
  2. Basamağın sonundaki bobini seçip adresini M0.0 yap.
  3. Çalıştır: kapı anahtarını kapat, hazır lambası yansın, sonra Start'a bas. Bitince Kontrol et.

Ek görev: Kapı açıkken hazır lambası yanıp sönsün. Gerçek TIA Portal projesinde saat bellek biti (ör. M0.5, 1 Hz) bunu sağlar; simülatörde M0.5 kendiliğinden değişmez, bu yüzden bu görevi TIA Portal'da dene.

Sık yapılan hatalar

  • Aynı word'ü iki farklı ad altında örtüşen adreslerle kullanmak. MW10 ve MW11 aynı baytı paylaşır. Word'leri çift adreslerle, double word'leri dörder adım atlayarak dağıt.
  • Programda girişe (I) yazmaya çalışmak. Giriş görüntüsü her taramada fiziksel girişten yenilenir; I adresine bobin yazmak anlamsızdır ve simülatör bunu hata sayar.
  • Adsız mutlak adreslerle program yazmak. Altı ay sonra %M3.4'ün ne olduğunu kimse hatırlamaz. Her adrese etiket tablosunda ad ve açıklama ver.

Mini sınav

1. %MW20 hangi baytları kapsar?

Word 16 bittir, yani iki bayt: MB20 ve MB21.

2. Aşağıdakilerden hangisi geçerli bir bit adresi değildir?

Bir baytta bitler 0-7 arasıdır; M2.8 yoktur.

3. Almanca TIA Portal'da A0.0 neyi gösterir?

Almanca Ausgang = çıkış; A0.0, Q0.0 ile aynıdır.

4. Optimize erişimli bir DB'deki değişkene nasıl erişilir?

Optimize DB'lerde mutlak adres yoktur; değişkene adıyla erişilir.

5. %MD40 kaç bayt kaplar?

Çift word (D) 4 bayttır: MB40-MB43.

6. S7-1200'de %IW64 çoğu zaman neyi gösterir?

Gömülü analog girişler varsayılan olarak IW64'ten başlar.

Kaynaklar

  • Siemens, SIMATIC S7-1200 sistem kılavuzu, "Veri tipleri" ve "Bellek alanları ve adresleme" bölümleri. Siemens Industry Online Support: support.industry.siemens.com
  • IEC 61131-3: doğrudan gösterimli değişkenler (%I, %Q, %M) ve veri tipleri.