Kazanımlar
- Şema ve belge türlerinin Almanca adlarını tanırsın.
- Eleman harf kodlarını okur, elemanı adıyla söylersin.
- Motor plakasındaki terimleri anlarsın.
- Sayıları, ondalıkları ve birimleri Almanca sesli okursun.
Şema ve belge türleri
| Almanca | Türkçe |
|---|---|
| der Stromlaufplan | akım yolu şeması (devre şeması) |
| der Klemmenplan | klemens planı |
| der Aufbauplan | pano yerleşim planı |
| die Stückliste | malzeme listesi |
| die Betriebsanleitung | kullanım kılavuzu |
| das Datenblatt | veri sayfası |
| das Blatt / die Seite | sayfa |
Şemada çapraz başvuru: „siehe Blatt 12, Spalte 4“ = 12. sayfa, 4. sütuna bak.
Eleman harf kodları
IEC 81346-2'ye göre elemanlar işlevlerine göre harf alır ve önlerine eksi işareti konur. Bunlar Türkiye'de de aynıdır; önemli olan Almanca adlarını söyleyebilmektir.
| Kod | Örnek | Almanca söyleniş |
|---|---|---|
| -Q | -Q1 | Schütz / Leistungsschalter (enerjiyi anahtarlar) |
| -K | -K1 | Relais, Hilfsschütz, Steuerung |
| -F | -F1 | Schutzeinrichtung (koruma: sigorta, motor koruma) |
| -S | -S1 | Taster, Schalter |
| -M | -M1 | Motor |
| -B | -B1 | Sensor, Messumformer |
| -P | -P1 | Meldeleuchte, Anzeige |
| -X | -X1 | Klemmleiste, Stecker |
Bazı eski belgelerde (ör. DIN 40719'a göre) kontaktörler hâlâ -K harfiyle görünür; belgedeki açıklama sayfasına bak.
Motor plakası
| Plakada | Türkçe |
|---|---|
| Bemessungsspannung | anma gerilimi |
| Bemessungsstrom | anma akımı |
| Bemessungsleistung | anma gücü |
| Drehzahl (1/min) | devir |
| Leistungsfaktor cos φ | güç faktörü |
| Schutzart IP55 | koruma sınıfı |
| Wärmeklasse F | yalıtım sınıfı |
| Stern / Dreieck | yıldız / üçgen |
Sayıları ve birimleri okumak
Almancada iki basamaklı sayılarda birler önce söylenir: 24 = vierundzwanzig, 63 = dreiundsechzig. Ondalık ayırıcı virgüldür ve Komma diye okunur: 1,5 mm² = eins Komma fünf Quadratmillimeter. Birimler: Volt, Ampere, Watt, Ohm, Hertz; doğru gerilim Gleichspannung, alternatif gerilim Wechselspannung. Örnek: „vierundzwanzig Volt Gleichspannung“, „vierhundert Volt Drehstrom“ (üç fazlı).
Telefonda harf kodları ve sayılar karışmasın diye kodlar tek tek okunur: -Q1 = „minus Q eins“, -K12 = „minus K zwölf“.
Görev: kodu ve terimi bul
Kutuya kelimeyi veya harfi yaz. Büyük/küçük harf fark etmez.
Sık yapılan hatalar
- İki basamaklı sayıları Türkçe sırayla okumak. Almancada birler önce gelir: 42 = zweiundvierzig; telefonda yanlış anlaşılmaya çok açıktır.
- Ondalığı nokta ile söylemek. Almancada ondalık virgüldür ve Komma diye okunur; nokta binlik ayırıcı olarak görülebilir.
- Harf kodunu kelime gibi okumak. Kodu harf harf ve sayıyla oku: minus K zwölf.
- Strom kelimesini her yerde 'elektrik' diye çevirmek. Teknik metinde Strom akım demektir; gerilim Spannung, güç Leistung.
Kaynaklar
- IEC 81346-2 / DIN EN IEC 81346-2: Endüstriyel sistemlerde referans gösterim; harf kodları (-Q, -K, -F, -S, -M).
- IEC 60204-1 / DIN EN 60204-1: Makinelerin elektrik donanımı; renkler, işaretler ve belgeler.
- IEC 60034-1: Döner elektrik makineleri; plaka bilgileri.
- Duden: Almanca yazım ve sözlük (artikel ve çoğul biçimleri için).