PLC Atölyesi Ücretsiz başla

Kurslar › Elektrik tasarımı ve pano projesi › Ders 1

Ders 1 / 6 · yaklaşık 30 dakika

Elektrik tasarım süreci, referans gösterimi ve şema düzeni

Ücretsiz ders · Bu kursun 3. dersinden sonrası Premium

Bir panoyu kabloyla değil, kâğıtta kurarsın. Elektrik tasarımcısının işi, bakımcının gece üçte arıza ararken bile kaybolmayacağı bir şema seti üretmektir. Bu derste projenin hangi sırayla ilerlediğini, her cihaza nasıl ad verildiğini ve iyi bir şema setinde hangi belgelerin olduğunu öğreniyorsun.

Kazanımlar

  • Bir elektrik projesinin aşamalarını sıralar, her aşamanın çıktısını bilirsin.
  • IEC 81346'ya göre =işlev, +yer ve -ürün gösterimini okur ve yazarsın.
  • Sayfa, yol ve çapraz referans düzeniyle bir kontağın bobinini bulursun.
  • Klemens planı, kablo listesi ve malzeme listesinin ne işe yaradığını açıklarsın.

Proje hangi sırayla ilerler?

Bir makinenin elektrik tasarımı genellikle şu sırayla ilerler:

AşamaÇıktı
1 İhtiyaçmakinenin işlevleri, besleme şebekesi, ortam koşulları, müşteri standardı
2 Yük listesiher motor, ısıtıcı, valf ve sensörün gücü, akımı, gerilimi
3 Konsepttek hat şeması: besleme, ana şalter, dağıtım, kumanda gerilimi
4 Hesap ve seçimkesit, gerilim düşümü, koruma, kısa devre, ısı
5 Ayrıntılı şemagüç, kumanda, PLC giriş/çıkış sayfaları
6 Pano ve kablopano yerleşimi, klemens planı, kablo listesi
7 Doğrulama ve teslimtest kayıtları, güncel şema (as-built), malzeme listesi

Makine için temel standart IEC 60204-1'dir: beslemeyi, koruma önlemlerini, kumanda devrelerini ve teslim öncesi testleri o tanımlar. Pano kendi başına bir ürün olarak IEC 61439'a göre doğrulanır.

Her cihazın bir adresi var: =, + ve -

IEC 81346 bir nesneyi üç bakış açısıyla adlandırır:

Ön ekBakışÖrnek
=işlev: hangi tesis parçasına hizmet ediyor?=KONV1 1. konveyör
+yer: fiziksel olarak nerede?+PN1 ana pano, +SAHA
-ürün: hangi cihaz?-Q1 kontaktör, -M1 motor

Tam ad bunları birleştirir: =KONV1+PN1-Q1 "1. konveyörün ana panodaki kontaktörü" demektir. Cihaz harfleri IEC 81346-2'nin sınıflarından gelir; sık kullanılanlar:

HarfSınıfÖrnek
Qenerjiyi açıp kapamakkontaktör, devre kesici, motor koruma şalteri
Fkorumasigorta, aşırı akım rölesi
Ksinyal işlemeyardımcı röle, PLC, zaman rölesi
Mmekanik enerji üretmekmotor
Selle sinyalbuton, seçici anahtar
Bölçüp sinyale çevirmeksensör, sıcaklık algılayıcı
Tenerjiyi dönüştürmektrafo, güç kaynağı, sürücü
Xbağlantıklemens, konnektör
Wiletmekkablo
Pbilgi sunmaklamba, gösterge

Eski şemalarda kontaktör için K1M, motor koruma için F2 gibi farklı harfler görürsün. Bir projede tek kural seçilir ve kapakta yazılır; karışık kullanım bakımcıyı yanıltır.

Kontağın bobini hangi sayfada?

Şema sayfaları yollara (sütunlara) bölünür, genellikle 0'dan 9'a. Her bobinin altında, kontaklarının hangi sayfa ve yolda olduğunu gösteren bir kontak görüntüsü bulunur; her kontağın yanında da bobinin adresi yazar.

Örnek: -K3 rölesinin bobini 12. sayfanın 4. yolunda. 20. sayfadaki bir kapalı kontağın yanında /12.4 yazar; bobinin altında da 20.6 gibi kontak adresleri listelenir. Bakımcı böylece kağıtta iz sürer.

Tipik sayfa sırası: kapak, içindekiler, yapı ve yer listesi, tek hat şeması, güç devreleri, kumanda gerilimi, güvenlik devresi, PLC giriş, PLC çıkış, ağ topolojisi, pano yerleşimi, klemens planları, kablo listesi, malzeme listesi.

Klemens planı, kablo listesi, malzeme listesi ve araç

  • Klemens planı: her klemensin numarası, içeriden gelen tel, dışarıya giden kablo ve damar. Saha kablosunu bağlayan teknisyen yalnız buna bakar.
  • Kablo listesi: kablo adı (-W12), tipi, damar sayısı ve kesiti, boyu, başlangıç ve bitiş yeri.
  • Malzeme listesi: her referansın üretici kodu, adedi ve tanımı; satın alma ve yedek parça için.

Profesyonel bürolar EPLAN gibi ücretli programlar kullanır; öğrenmek ve küçük işler için ücretsiz ve açık kaynaklı QElectroTech yeterlidir: sembol kütüphanesi, çapraz referans ve klemens planı üretir. Önemli olan program değil, kurala bağlı düzendir.

Görev: referans ve harf sınıfı

Cevapları tek harf veya kısa yaz.

Enerjiyi açıp kapatan cihaz: Q.
Ölçer ve sinyale çevirir: B.
Enerjiyi dönüştürür: T.
+ yer bakışıdır.
Sayfa 14, yol 7.

Sık yapılan hatalar

  • Cihazlara rastgele ad vermek (K1, R1, Röle1 karışık). Projenin başında tek bir kural seç (IEC 81346) ve kapakta belirt.
  • Çapraz referansı elle yazmak. Şema programına ürettir; elle yazılan adres ilk değişiklikte bozulur.
  • Klemens planını saha kablosu bağlandıktan sonra çizmek. Klemens planı montajdan önce hazır olur; teknisyen ona göre bağlar.
  • Devreye almadaki değişiklikleri şemaya işlememek. Teslimde 'as-built' şema verilir; kırmızı kalemle işaretlenen her değişiklik aktarılır.

Mini sınav

1. Makinenin elektrik donanımı için temel standart hangisidir?

Besleme, koruma, kumanda ve testleri tanımlar.

2. IEC 81346'da '+' ön eki neyi gösterir?

= işlev, + yer, - ürün.

3. Kontaktörün IEC 81346-2 sınıfı hangisidir?

Q: enerjiyi açıp kapamak.

4. Bir bobinin altındaki kontak görüntüsü ne gösterir?

Çapraz referans.

5. Saha kablosunu bağlayan teknisyen öncelikle hangi belgeye bakar?

Klemens numarası ve damar.

6. Teslimde verilen şema hangisi olmalıdır?

As-built şema.

Kaynaklar

  • IEC 81346-1/-2: Endüstriyel sistemler; yapılandırma ilkeleri ve referans gösterimleri (=, +, -).
  • IEC 60617: Şemalar için grafik semboller (çevrim içi veri tabanı).
  • IEC 61082-1: Elektroteknikte kullanılan dokümanların hazırlanması.
  • IEC 60204-1 (EN 60204-1): Makinelerin elektrik donanımı; genel kurallar (besleme, koruma, kumanda devreleri, doğrulama).
  • QElectroTech: ücretsiz, açık kaynaklı elektrik şeması programı (qelectrotech.org).