PLC Atölyesi Ücretsiz başla

Kurslar › CNC ve G-kodu › Ders 2

Ders 2 / 6 · yaklaşık 40 dakika

G-kodu temelleri: doğrusal ve dairesel hareket, mutlak ve artımlı ölçü

Ücretsiz ders · Bu kursun 3. dersinden sonrası Premium

G-kodu, tezgâha nereye ve nasıl gideceğini söyleyen dildir. Satırları kısa ve az sayıda harften oluşur, ama tek bir harf hatası takımı yanlış yöne çevirir. Bu derste en sık kullanılan komutları öğreniyor, sonra deneyde kendi programını yazıp takımın izlediği yolu görüyorsun.

Kazanımlar

  • Bir G-kodu bloğunu adres sözcüklerine ayırır, modal komutların etkisini bilirsin.
  • G00 ile G01 arasındaki farkı ve ilerleme hızının ne zaman gerektiğini açıklarsın.
  • G02 ve G03 yaylarını I J veya R ile yazar, yönü doğru seçersin.
  • Mutlak ve artımlı ölçüyle aynı yolu iki şekilde programlarsın.

Blok ve adres sözcükleri

Bir program satırlardan (bloklardan) oluşur; her blok bir veya birkaç adres sözcüğü içerir: bir harf ve bir sayı.

AdresAnlamıÖrnek
Nblok numarası (isteğe bağlı)N40
Ghareket ve ayar komutuG01
X Y Zhedef koordinatX70 Y40
I J Kyay merkezinin başlangıca göre uzaklığıI-10 J0
Filerleme hızı (mm/dk)F300
Siş mili devri (1/dk)S3000
Ttakım numarasıT2
Myardımcı işlev (iş mili, soğutma, program sonu)M03

Çoğu G kodu ve F modaldır: bir kez yazılınca başka bir komut gelene kadar geçerli kalır. Bu yüzden G01 X70 F300'den sonra gelen Y40 satırı da 300 mm/dk ile doğrusal hareket eder.

Parantez içi ( ... ) açıklamadır; kontrol okumaz. Kontrol üreticileri (Fanuc, Siemens Sinumerik, Heidenhain, LinuxCNC) temel komutlarda ISO 6983'e uyar, ama çevrimler ve özel komutlar farklıdır.

G00 ve G01

  • G00: hızlı hareket. Takım kesmez; tezgâhın en yüksek hızıyla gider. Eksenler aynı anda çıkar, yol her zaman düz bir çizgi olmayabilir. Parçaya hiçbir zaman G00 ile girilmez.
  • G01: doğrusal enterpolasyon. Takım düz çizgide, F ile verilen hızda keser. İlk G01'den önce F tanımlı değilse kontrol hata verir.

Güvenli bir yaklaşım: önce G00 ile parçanın üstünde güvenli bir yüksekliğe, sonra G01 ile kesme derinliğine.

G00 Z5 → G00 X10 Y10 → G01 Z-2 F100 → G01 X70 F300

G02, G03 ve yay merkezi

G17 (XY düzlemi) seçiliyken, düzleme yukarıdan (+Z'den) bakıldığında:

  • G02: saat yönünde yay.
  • G03: saat yönünün tersine yay.

Yayın bitiş noktası X Y ile, merkezi iki yoldan biriyle verilir:

  • I J: merkezin başlangıç noktasına göre X ve Y uzaklığı. Başlangıç (70, 40), merkez (60, 40) ise I-10 J0.
  • R: yarıçap. Kısa ve okunaklıdır, ama aynı başlangıç ve bitiş için iki yay mümkündür; çoğu kontrol R pozitifken kısa olanı seçer. Tam daire R ile yazılamaz.

Yönü karıştırmak en sık hatadır: aynı merkezle G02 yerine G03 yazılırsa takım çeyrek yay yerine dörtte üç daire çizer ve köşenin dışına taşar.

G90 ve G91

  • G90 (mutlak): her koordinat iş parçası sıfırına göredir. X70 "X = 70'e git" demektir.
  • G91 (artımlı): her koordinat bir önceki konuma göredir. X70 "X yönünde 70 mm git" demektir.

Aynı dikdörtgen: G90 ile X70 / Y50 / X10 / Y10, G91 ile X60 / Y40 / X-60 / Y-40. Artımlı ölçü tekrarlanan desenlerde kullanışlıdır, ama bir satırdaki hata sonraki her konumu kaydırır; programların çoğu G90 ile yazılır.

Bir programın sık görülen başı ve sonu: G90 G17 G21 (mutlak, XY düzlemi, mm), T1 M06 (takım), S3000 M03 (iş mili saat yönünde), ... , M05 (iş mili dur), M30 (program sonu, başa dön).

Deney: G-kodu yolunu gör

Programı yaz veya değiştir, sonra Çalıştır'a bas. Kesik çizgi G00 hızlı hareketi, kalın çizgi kesme yolunu gösterir; takım yolu izler. Örnek programın köşesinde bilerek bir yön hatası var: önce onu bul.

Ek görev: Deney yalnız XY düzleminde G00, G01, G02, G03, G90 ve G91'i yorumlar; takım telafisi, çevrimler ve Z derinliği yoktur. Gerçek bir tezgâhta yeni program önce kontrolün grafik simülasyonunda ve havada kuru çalıştırmayla denenir (5. ders).

Görev: G-kodu okumak

Cevapları kısa yaz.

G02 saat yönü, G03 tersi.
60 − 70 = −10.
20 − 5 = 15.
Mutlak: doğrudan −5.
M04 ters yön, M05 dur.

Sık yapılan hatalar

  • Parçaya G00 ile girmek. Güvenli yüksekliğe G00, kesmeye G01 ile in.
  • İlk G01'den önce F yazmamak. F modaldır ama bir kez tanımlanmalıdır.
  • G02 ile G03'ü karıştırmak. Düzleme +Z'den bak: saat yönü G02; şüphede simülasyonda dene.
  • G91'i açık bırakıp sonraki satırları mutlak sanmak. Artımlı bölümden sonra G90'a dön ve bunu açıkça yaz.

Mini sınav

1. G00 ne yapar?

Parçaya girilmez.

2. Modal komut ne demektir?

G01, F, G90 modaldır.

3. G17 düzleminde +Z'den bakınca G02 hangi yöndedir?

G03 tersidir.

4. I ve J neyi verir?

R yarıçaptır.

5. Tam daire neden R ile yazılamaz?

I J kullanılır.

6. M30 ne yapar?

Program sonu.

Kaynaklar

  • ISO 6983-1 (DIN 66025): Sayısal kontrollü makineler; program formatı ve adres sözcükleri.
  • LinuxCNC G-kodu başvuru belgesi (linuxcnc.org/docs): G00-G03, telafi, çevrimler; ücretsiz ve açık kaynaklı kontrol.
  • Kontrol üreticilerinin programlama kılavuzları (Siemens Sinumerik, Heidenhain, Fanuc).